Skolioza

Definicja Skoliozy

Skolioza była kiedyś nazywana bocznym skrzywieniem kręgosłupa. Z tamtego okresu pozostała aktualna jedynie definicja skoliozy, którą określamy jako zniekształcenie przekraczające 10° w płaszczyźnie czołowej, mierzone metodą Cobba, na zdjęciu rentgenowskim.

Obecnie skolioza rozpatrywana jest jako trójpłaszczyznowa deformacja kręgosłupa. Zniekształcenie obejmuje:

  • skrzywienie w płaszczyźnie czołowej /boczne skrzywienie kręgosłupa/
  • skrzywienie w płaszczyźnie strzałkowej /lordo- lub kyfo- skolioza/
  • skrzywienie w płaszczyźnie poziomej /rotacja i torsja kręgów/
  • Pomimo wielu hipotez, próbujących wyjaśnić przyczynę powstawania skoliozy, nadal 85% stanowią skoliozy idiopatyczne.

Schorzenie to może się rozwinąć w każdym wieku i u każdego dziecka. Jednocześnie postęp skrzywienia, wiąże się z okresami przyspieszonego wzrostu pacjenta oraz brakiem właściwego leczenia. Chronologiczny podział skolioz idiopatycznych uzależniony jest od wieku pacjenta. W którym pojawia się schorzenie.

Wyróżniamy skoliozy idiopatyczne:

  • niemowlęce (<3 r.ż.)
  • wczesnodziecięce (3-10 r.ż.)
  • dorastających (>10 lat, do okresu zakończenia wzrostu)

Skoliozy niewłaściwie leczone mogą doprowadzić do ograniczenia wydolności fizycznej pacjenta, nasilenia zaburzeń neurologicznych, trwałego kalectwa, jak i w skrajnych przypadkach z niewydolnością krążeniowo-oddechową przedwczesnej śmierci chorych.

Zniekształcenie tułowia stanowi dodatkowo bardzo istotny problem psychologiczny i kosmetyczny w przypadku pojawienia się garbu na plecach.

Czym jest skolioza idiopatyczna?

W celu zapewnienia pacjentom jak najlepszej opieki medycznej i doboru odpowiedniego leczenia wady postawy dzieli się na różne rodzaje. Często występującym schorzeniem jest skolioza idiopatyczna, która może rozwinąć się u dzieci w każdym wieku. Określenie idiopatyczna oznacza, że przyczyna deformacji kręgosłupa nie jest w pełni znana i może pojawić się bez konkretnego powodu, na przykład w okresie dojrzewania. Dlatego duże znaczenie ma regularne monitorowanie stanu kręgosłupa, a w przypadku wystąpienia nieprawidłowości wczesne rozpoczęcie leczenia.

Jakie są najczęstsze objawy skoliozy?

Ze względu na duże rozpowszechnienie tego typu schorzeń istnieje kilka objawów, które mogą wskazywać na ryzyko wystąpienia wady postawy. Skolioza to inaczej trójpłaszczyznowa deformacja kręgosłupa obejmująca odcinek piersiowy lub piersiowo-lędźwiowy. W jej wyniku plecy chorego mogą przypominać kształtem literę S. Oprócz tego wśród objawów, które powinny skłonić do wizyty u specjalisty, można wskazać:

- nierówno ustawione barki,
- krzywo wystające łopatki,
- asymetrię talii,
- wygięcie kręgosłupa,
- ból pleców,
- trudności w oddychaniu.

W przypadku takiego schorzenia jak skolioza idiopatyczna wady postawy rozwijają się stopniowo i u każdego dziecka mogą wyglądać inaczej. Dlatego duże znaczenie mają regularne kontrole u specjalistów, a także edukowanie rodziców. Wczesne wykrycie nieprawidłowości zwiększa szanse na zahamowanie ich dalszego rozwoju i na zastosowanie leczenia zachowawczego, które jest mniej inwazyjne niż operacja.

Czy można zmniejszyć ryzyko wystąpienia skoliozy?

Istnieje kilka zaleceń, które pomagają w profilaktyce schorzeń kręgosłupa i mogą ułatwić ich wczesne wykrycie lub zapobiegać pogłębianiu się. Odpowiadając na pytanie, co to skolioza idiopatyczna, wspomnieliśmy, że przyczyny jej powstawania nie są dokładnie znane. Dlatego dobrym pomysłem będzie przede wszystkim dbanie o regularną aktywność fizyczną dziecka — odpowiednio dobrane ćwiczenia wzmocnią mięśnie brzucha i pleców, ułatwiając utrzymanie prawidłowej pozycji ciała. Oprócz tego warto unikać długotrwałego siedzenia w jednym miejscu, a podczas nauki pamiętać o korekcie wad postawy.

(PM)